Ortodonti nedir?

Yüz ve dişlerdeki düzensizliklerin teşhisi ve tedavisini içeren, düzensizliklere müdahale edilerek daha iyi bir yüz estetiği, fonksiyon ve dişlerde daha iyi bir kapanış ilişkisi sağlayan uzmanlık dalıdır.

Ortodontik tedavi; metal veya şeffaf braket ve tellerin dişlerin ön yüzeyine ya da iç yüzeylerine (lingual ortodonti) uygulanması, şeffaf plaklar veya hareketli apareyler ile sağlanır.

Ortodontik tedavinin yaşı nedir?

Ortodontik tedavi her yaşta uygulanabilir. İskeletsel bir problem yoksa ve yalnızca dişlerde çapraşıklık varsa bu bozukluklar her yaşta ortodontik tedavi ile düzeltilebilir. Hastanın yaşı tedavinin süresini etkiler.

İskeletsel bir sorun varsa, ergenlik döneminin sonuna kadar bu bozukluklar ortopedik tedavi yaklaşımlarıyla düzeltilebilir. Yetişkin dönemde ise bu tür iskeletsel sorunlar, ortognatik cerrahi operasyonlarla birlikte yürütülen ortodontik tedavi ile düzeltilebilir.

Ortodontik açıdan süt dişlerinin önemi nedir?

Süt dişlerindeki çürüklerin ve süt dişlerinin zamanından önce çekilmesinin ortodontik bozukluklara ve daimi dişlerin çene kemiği içinde gömülü kalmasına neden olduğu kanıtlanmış bir gerçektir.

Süt dişleri doğumdan sonraki 6. aydan itibaren belirli bir sırayla sürmeye başlar ve yaklaşık 2,5 yaşındaki bir çocukta tüm süt dişleri sürmüş olur. Alt ve üst çenede toplam 20 süt dişi, 6 yaşına kadar ağızda kalmaya devam eder. Bu dönemden 12 yaşına kadar tüm süt dişleri sırayla yerlerini daimi dişlere bırakır.

Bu değişim döneminde süt dişlerinde oluşan büyük çürükler ve erken süt dişi kayıpları, arkadaki dişlerin boşluklara doğru kaymasına; bunun sonucunda çapraşıklıklara ve daimi dişlerin süremeyerek gömülü kalmasına neden olabilir. Bu nedenle süt dişlerinin sağlıklı bir şekilde ağızda kalması oldukça önemlidir.

Ortodontik bozuklukların oluşumunda süt dişlenme dönemindeki durumlar tek başına sorumlu değildir. Ortodontik sorunlar genetik olarak anne-baba ya da daha büyük aile üyelerinden çocuklara geçebilir. Bunun dışında bebeklik döneminde anne sütüyle yetersiz beslenme, biberon ve yalancı emzik kullanımındaki yanlışlıklar; çocukluk dönemindeki parmak emme, dudak emme, dil itimi ve ağızdan solunum gibi alışkanlıklar da ortodontik sorunlara yol açabilir.

Ortodontik tedavi ne kadar gereklidir?

Ortodontik tedavi, dişlerdeki çapraşıklığı ve çeneler arasındaki uyumsuzluğu düzelterek yalnızca estetiğe hizmet etmez. İleride ortaya çıkabilecek diş eti hastalıklarını ve alt çene eklemindeki problemleri önlemenin yanı sıra çiğneme fonksiyonunu ve bozuk konuşmayı düzeltmeye yardımcı olur. Ayrıca hastanın toplum içinde kendine olan güvenini artırarak psikolojik destek sağlar.

Ağızdaki soruna göre hareketli, fonksiyonel ve sabit apareylerle tedavi yapılabilir:

Hareketli apareyler: Fazla karmaşık olmayan sorunlarda kullanılır; hasta tarafından takılıp çıkarılabilen plastik damaklık ve tellerden oluşur.
Fonksiyonel apareyler: Alt veya üst çenenin yetersiz ya da aşırı gelişiminde, çenelerin belirli bir yöne doğru gelişmesine yardımcı olmak için büyüme-gelişim döneminde kullanılır.
Sabit apareyler: Dişlere yapıştırılan braketlerin üzerindeki oluklara yerleştirilen tellerin dişleri hareket ettirmesi prensibiyle çalışır. Günümüzde ortodontik tedavide en geniş yeri tutan yöntemdir.

Bu temel apareyler dışında, özellikle iskeletsel sorunlarda kullanılan ağız dışı apareyler gibi yardımcı apareyler de vardır. Aktif tedavi tamamlandıktan sonra dişlerin eski konumuna dönmesini önlemek için pasif çalışan apareylerle yapılan pekiştirme tedavisi de büyük önem taşır.

Diş telleri kullanırken dişler nasıl fırçalanmalı?

Sabit diş telleri kullanırken dişlerinizden ve diş eti çizgisinden bakteri plağını etkili şekilde temizlemek başlangıçta zor görünebilir; pratik yaptıkça kolaylaşır. Dikkat etmeniz gerekenler:

Önce elastik bantları ve tüm çıkarılabilir parçaları çıkarın; diş hekiminizin önerdiği fırçalama yöntemini kullanın.
Diş fırçasını diş etinize 45 derece açıyla yaklaştırın. İleri-geri hareketlerle yumuşakça fırçalayın ve her dişe yaklaşık 10 saniye ayırın.
Dişlerin tüm iç ve dış yüzeylerini bu yöntemle fırçalayın.
Çiğneyici yüzeyleri unutmayın ve en arkadaki dişlere ulaştığınızdan emin olun. Tellerin çevresini önce yukarıdan aşağıya, sonra aşağıdan yukarıya doğru fırçalayın. Telleri ve braketleri kırmamak ya da eğmemek için yumuşak fırçalayın.

Sabit diş telleri kullanırken diş ipi nasıl kullanılır?

Tellerin arasından dişlerinizin ara yüzeylerine geçirebileceğiniz sert uçlu diş iplerini tercih edin.
Her dişi, diş ipini diş aralarında “C” şeklinde aşağı ve yukarı hareket ettirerek temizleyin.